De vogelrijkdom van de Loonse en Drunense Duinen

Stel je voor: je staat middenin een zee van zand, met hier en daar een struik en wat bomen.

Je kijkt omhoog en ziet een roofvogel cirkelen. Of je hoort het vrolijke lied van een graspieper boven je hoofd. Dit is de Loonse en Drunense Duinen, ook wel de Brabantse Sahara genoemd. Dit gebied is een paradijs voor vogelaars, of je nu een doorgewinterde ornitholoog bent of net begint met vogels kijken.

De Loonse en Drunense Duinen is een uniek gebied. Het is een groot stuifzandgebied, ooit ontstaan door overbeweiding en ontbossing.

Tegenwoordig is het een beschermd natuurgebied waar de natuur zijn gang gaat.

Juist die openheid en de afwisseling van zand, heide en bossen maken het zo interessant voor vogels. Je ziet hier soorten die je in andere bossen niet snel tegenkomt.

Waarom de Loonse en Drunense Duinen zo speciaal is voor vogels

Waarom zou je juist hier naartoe gaan? Simpel: de diversiteit. Door de open structuur van het stuifzand en de afwisseling met struweel en bossen voelen veel verschillende vogelsoorten zich hier thuis. Je hebt zowel vogels die van open gebied houden als bosvogels.

Dit maakt een dag vogels kijken in de Loonse en Drunense Duinen enorm gevarieerd.

Je ontdekt er de typische 'zandvogels' zoals de tapuit en de boomleeuwerik. Maar ook roofvogels zoals de buizerd en de havik gebruiken de open vlaktes om te jagen.

In de bossen en struwelen hoor je de roodborsttap en de nachtegaal. Zelfs de zeldzame nachtzwaluw broedt hier in de zomer. Het is een plek waar je je oren goed moet gebruiken.

De onmisbare uitrusting voor elke vogelaar

Om optimaal te genieten van de vogelrijkdom, heb je goed spul nodig.

Een verrekijker is absolute noodzaak. Zonder verrekijker mis je gewoon te veel. Je hoeft geen topmodel te hebben om te beginnen. Een instapmodel van een merk als Nikon of Bushnell (zoals de Nikon Trailblazer ATB 8x42, circa €120-€150) is een prima start.

Hiermee zie je genoeg detail om vogels te herkennen. Voor de serieuze vogelaar die net dat stapje verder wil, is een verrekijker met een grotere objectiefdiameter (8x42 of 10x42) een aanrader.

Merken als Swarovski, Zeiss en Vortex bieden topkwaliteit, maar dat betaal je ook.

Een Zeiss Victory SF 8x42 kost al snel €2.500. Waarom zou je zoveel betalen? Het lichtdoorlatend vermogen en de beeldstabilisatie zijn beter.

Je ziet scherper bij weinig licht (vroege ochtend of late avond) en je bent minder snel vermoeid. Een telescoop (spotting scope) is handig voor de verre vogels op het water of in de lucht.

Een compacte telescoop als de Kowa TSN-501 (rond €300) is licht en makkelijk mee te nemen. Wil je de allerkleinste details zien? Dan ga je voor een modulaire scope met een statief.

Een Swarovski ATX 95 met een ATX ocular module kost al gauw €3.000 tot €4.000.

Dat is een flinke investering, maar voor een serieuze 'lister' onmisbaar. Vergeet je vogelgids niet!

De 'Vogelgids van Nederland en West-Europa' (€35-€40) is een klassieker. Wil je specifiek voor Nederland, dan is 'Vogels van Nederland' (€25) een fijn boek om in je tas te hebben.

Tegenwoordig gebruik je ook apps als BirdNET of de Vogelgids-app. Handig om een onbekend gelied direct te herkennen. Zo combineer je het ouderwetse kijken met moderne techniek.

De belangrijkste vogelsoorten in de Duinen

Zandverstuivingen zijn de thuisbasis van enkele prachtige, specifieke vogels. De tapuit is er zo een.

Je ziet hem vaak op een paaltje of struik zitten. Een mannetje is duidelijk oranjebruin op de borst.

De boomleeuwerik hoor je vooral: een prachtig lied dat vanuit de lucht klinkt terwijl hij zingt. Je ziet ze vaak in paren rondvliegen. In de struwelen en aan de randen van het bos broedt de roodborsttap.

Een schuwe vogel die je vaak hoort, maar moeilijk ziet. De heggeman is ook zo'n type: een bruin vogeltje dat in de dichte begroeiing leeft.

Luisteren is hier het toverwoord. En dan de nachtzwaluw. Een mysterieuze vogel die 's nachts vliegt en insecten vangt. In de schemering kun je hem soms horen 'klappen' boven het open zand.

De roofvogels laten zich ook gelden. De buizerd zie je regelmatig cirkelen boven de open vlakte.

De havik jaagt vanuit de bossen en is sneller en agressiever. Hou je ogen open voor de bruine kiekendief. Deze prachtige roofvogel jaagt laag over de grond.

Je herkent hem aan zijn lichte kop en de karakteristieke 'V' in de lucht. In de winter komen soms witte kwikstaarten en kramsvogels op bezoek.

Praktische tips voor je bezoek

Om het meeste uit je dag te halen, zijn timing en locatie cruciaal. De beste tijd? De vroege ochtend. Vogels zijn dan het actiefst en het licht is prachtig.

Ook de late middag, vlak voor zonsondergang, is magisch. De vogels worden dan actief voor de nacht. In de zomer (mei-juli) is het broedseizoen.

Blijf op de paden en hond aan de lijn om de vogels niet te verstoren.

Waar moet je precies zijn? Start bij de parkeerplaatsen bij Loon op Zand of Drunen. Vanuit daar loop je zo het stuifzand in. De open vlaktes rond de 'Kraan' en de 'Vliet' zijn ideaal voor de tapuit en de leeuwerik, net als bij het vogelen in de duinen van Schoorl.

Wil je bosvogels kijken? Wandel dan de randen van de Loonse Bossen of de Drunense Duinen, of ga eens vogelen op Ameland.

De afwisseling tussen bos en zand maakt dat je veel soorten in één wandeling tegenkomt. Verdwaal niet in de techniek. Het draait om plezier en ontdekken.

Een verrekijker met 8x vergroting is prima. 10x vergroting geeft meer detail, maar het beeld trilt meer.

Probeer verschillende kijkers uit voordat je er een koopt. Voel het gewicht, hoe ligt hij in de hand? Een dag lopen met een zware kijker op je nek is vermoeiend.

Een goed draagkoord of een clipje aan je jas is essentieel. Neem water en eten mee.

Er zijn weinig voorzieningen in het park zelf. Een goede wandelkaart of een offline kaart op je telefoon is handig.

De paden zijn duidelijk, maar je kunt makkelijk een paar uur verdwalen in de schoonheid van het gebied. En tot slot: vergeet niet te genieten. Soms zie je niets, maar hoor je wel van alles.

Sta even stil, adem de geur van het zand en de naaldbomen in.

Dat is het echte vogelaarsplezier. Net als de vogelrijkdom van de Drentsche Aa, is ook de Loonse en Drunense Duinen een plek die je blijft bezoeken. Elk seizoen brengt nieuwe soorten en nieuwe ervaringen. Of je nu komt voor de tapuit, de nachtzwaluw of gewoon voor de rust.

Met de juiste uitrusting en een beetje geduld ontdek je de rijke vogelwereld van deze Brabantse parel. Dus pak je verrekijker, trek je wandelschoenen aan en ga op avontuur.