Vogelen in de duinen van Ameland: Het Oerd en de Hon

Stap je mee de duinen in? Op Ameland, ver weg van de drukte, ligt een waar vogelparadijs.

Het Oerd en de Hon, aan de oostkant van het eiland, zijn dé plekken waar elke vogelaar warm van wordt.

Zand, wind, en duizenden vogels. Zoem je mee?

Waarom dit gebied zo speciaal is

Ameland is meer dan alleen strand en wad. De Oerd is een uitgestrekt duingebied dat nog echt wild aanvoelt.

De Hon is een kleiner, afgelegen stukje duin dat direct aan de Waddenzee ligt. Door de ligging op de trekroute van vogels is dit een hotspot. Je ziet hier vogels die je elders in Nederland misschien maar één keer ziet.

Het gebied is een mozaïek van helmgras, struwelen, open zand en poelen.

Ideaal voor verschillende soorten vogels om te foerageren, te rusten of te broeden. Vogels kijken hier is intensiever dan in een park. Je staat midden in de elementen. De geur van zeewind en de stilte, onderbroken door vogelgeluiden.

Dat maakt het zo bijzonder. Je bent echt even weg.

De kern: wat je kunt verwachten

Als je uitstapt bij de parkeerplaats bij het Burebos, loop je zo het Oerd in.

De eerste vogels die je vaak hoort zijn de roodborsttapuit en de graspieper. Ze zitten op de struiken of in de lucht. Kijk ook naar de boompieper.

Even wennen, maar na een paar keer horen herken je ze zo. Ga ook eens vogelen in de infiltratiegebieden van Heemskerk of loop verder naar de kwelders en het wad.

Hier is het spektakel. In de winter en het voorjaar zitten hier groepen ganzen: grauwe ganzen, rotganzen en soms een witgans ertussen.

Scan de groepen met een verrekijker. Sinds een paar jaar broedt de dwerggans hier ook. Een echte zeldzaamheid! Hou je verrekijker (bijvoorbeeld een Swarovski NL Pure 42 of een compacte Zeiss Victory Pocket 8x25) paraat. De Hon is het kleine broertje.

Je moet er wat harder voor lopen, maar de rust is er onbetaalbaar, net als in de vogelgebieden van de Oeverlanden. Hier broeden sterns en soms een visdief.

In het najaar zitten hier vaak smienten en pijlstaarten in de poelen. Een telescoop is hier geen overbodige luxe. Een modieuze keuze is de Kowa TSN-883 met een 25-60x oculair. Zo zie je elk detail op een groenling of een kluut.

Soorten vogels en waar je ze spot

De diversiteit is enorm. We lopen ze langs.

• Roofvogels: De bruine kiekendief jaagt laag over de helm. De blauwe kiekendief zie je vaker boven de open polders. Soms zit er een slechtvalk op een paal.
• Steltlopers: De tureluur, de scholekster en de kluut zijn vaste bewoners. Zoek ze in het slik of op het droge zand.
• Zangvogels: De nachtegaal is hier legendarisch. In het voorjaar (mei/juni) hoor je hem overal. Zoek de dichte struiken op. De fitis en de tjif-tjaf trekken in het najaar massaal door.
• Zeevogels: In de stormachtige herfst zie je ze voor de kust: jan van genten, eidereenden en soms een grote jager.

Elk seizoen heeft zijn eigen charme. In de zomer is het broedseizoen, dus blijf op de paden. In de winter is het vogelen op zijn best: grote groepen, rust en helder licht.

Uitrusting: wat heb je nodig?

Je hoeft niet meteen de duurste spullen te kopen. Een goede beginnerstas is essentieel.

Een verrekijker vanaf €300 (zoals de Vortex Diamondback HD 8x42) is een prima start.

Comfortabel gewicht en helder beeld. Draag hem altijd om je nek, niet in je tas. Een statief is voor de serieuze vogelaar.

Voor de Hon is het handig. Een stevige, lichte tripod zoals de Gitzo Mountaineer Series 3 (rond de €500-€600) is stabiel in het zand. Wil je een spotting scope? De Celestron Regal M2 100-400mm (rond de €450) is een betaalbare optie voor beginners.

Daarmee kun je ver weg kijken zonder dat je de vogels verstoort.

Kleding is key. Ameland is winderig. Een winddichte jas van Gore-Tex (merken zoals Fjällräven of Didriksons) is goud waard.

Stevige laarzen (bijvoorbeeld Grisport of Meindl) zijn nodig voor de modderige stukken bij de Hon. Neem ook verrekijker beschermers mee tegen zout water.

Praktische tips voor jouw bezoek

Wil je het maximale uit je dag halen? Hier wat tips van een local:

1. Check het tij: Bij de Hon en de kwelders wil je laag water hebben. Dan zitten de vogels op het slik. Kijk op de site van Rijkswaterstaat.
2. Vroege vogel: Wees er bij zonsopkomst. De vogels zijn actief en het licht is prachtig. Minder andere wandelaars ook.
3. Let op de wind: Loop altijd met de wind mee. De vogels horen je dan minder snel. De wind in je rug is heerlijk.
4. Respect: Blijf op de paden in het broedseizoen (15 maart tot 15 juli). De vogels zijn hier broednodig. Neem je afval mee.

Zin gekregen? Ameland wacht op je.

Pak je kijker, trek je laarzen aan en ervaar de rust en de drukte van de vogels in de duinen. Tot ziens bij het Oerd!