De vogelkijkhutten van de Ennemaborg: Appelvinken en bosuilen
Stel je voor: je zit stil en warm in een vogelkijkhut. Buiten waait de wind, maar jij zit droog en comfortabel.
Je verrekijker rust stevig op het kijkgaatje. Je wacht op die ene vogel die je al zo lang wilt zien.
Dit is precies wat de Ennemaborg in Groningen je biedt. Een plek waar dromen over zeldzame vogels werkelijkheid worden. De Ennemaborg is een historische borg, een soort kasteel, midden in het Groningse landschap. Rondom de borg liggen prachtige tuinen, weilanden en bossen.
Dit gebied is een magneet voor vogels. Vooral voor de appelvink en de bosuil is dit hun thuis.
De combinatie van oude bomen en open velden trekt een enorme variatie aan soorten aan.
Waarom de Ennemaborg een hotspot is voor vogelaars
Vogels kijken is meer dan alleen een verrekijker pakken. Het draait om de juiste plek kennen. De Ennemaborg is zo'n plek.
De historische muur van de borg zorgt voor een microklimaat. Het is er vaak iets warmer en beschut.
Dit trekt insecten aan, en die trekken weer vogels. Zeldzame soorten die normaal doorvliegen, blijven hier even uitrusten.
Denk aan de appelvink. Dit is een prachtige vink met een rode kop en een appelgroene vlek op de vleugel. Hij is niet schuw, maar wel selectief.
Hij houdt van oude appelbomen en rododendrons. De Ennemaborg heeft deze beplanting volop.
Je vindt hem vaak in de boomkruinen, waar hij rustig zit te zingen. Een verrekijker met 8x vergroting is ideaal om hem in de boomtoppen te spotten. De bosuil is een ander verhaal. Dit is een echte schuwe vogel die overdag rust in holle bomen.
De Ennemaborg heeft oude eiken en beuken met holtes. Dit is perfecte broedplek voor de bosuil.
In de schemering kun je hem horen roepen. Als je geluk hebt, zie je hem wegvliegen naar de jacht.
Dit maakt de Ennemaborg uniek: overdag appelvinken, 's avonds bosuilen.
De vogelkijkhutten: je comfortabele uitkijkpost
Om deze vogels te zien zonder ze te verstoren, zijn goede vogelkijkhutten essentieel.
De Ennemaborg heeft een uitstekende hut. Deze is laag gebouwd en valt niet op. De wanden zijn donker en er zijn smalle kijkspleten. Dit zorgt ervoor dat de vogels je niet zien.
Jij zit veilig en onzichtbaar binnen. Ideaal voor fotografie met een telelens.
De hut bij de Ennemaborg is specifiek ingericht voor de omgeving. Er zijn speciale wanden gemaakt van hergebruikt materiaal. Dit dempt geluid.
Als je binnenkomt, moet je even wennen aan het donker. Binnen een minuut zie je buiten weer scherp. Dit is het moment dat je je verrekijker of telescoop opzet.
De kijkopening is ongeveer 20 centimeter breed. Perfect voor een brede blik of een strakke focus.
Een goede hut heeft ook zitplaatsen. Bij de Ennemaborg zijn er bankjes geïnstalleerd. Dit is belangrijk voor het lange wachten.
Vogels kijken kan uren duren. Comfortabel zitten houdt het leuk.
Zorg dat je een verrekijker hebt die makkelijk vasthoudt, zoals de Vortex Diamondback HD 8x42. Deze licht goed in de hand en heeft een breed gezichtsveld. Zo mis je geen beweging in de struiken.
De soorten op een rij: Appelvink en Bosuil
De appelvink (Carpodacus erythrinus) is een echte verschijning. Het mannetje is roze-rood met een olijfgroene rug.
Het vrouwtje is grijs en gestreept, maar heeft wel die typische appelgroene vleugel. In Nederland is hij een zomergast. Hij arriveert in april en vertrekt in augustus.
De Ennemaborg is een van de betere plekken in Groningen om hem te vinden.
Waar moet je op letten bij de appelvink? Zoek naar beweging in de rododendrons. Ze eten graag zaden en bessen. Je hoort ze ook.
Het lied is een zacht, fluitend geluid dat langzaam opbouwt. Neem de tijd. Soms zitten ze diep in de struiken.
Een verrekijker met een close-focus functie is handig. Dan kun je ook dichtbij zittende vogels scherp krijgen, op slechts 2 meter afstand. De bosuil (Strix aluco) is lastiger.
Overdag zie je hem bijna nooit. Je moet dus in de schemering of 's nachts zijn.
De Ennemaborg is dan de moeite waard. De bosuil jaagt op muizen en insecten. Hij vliegt laag en stil.
Je hoort hem eerder dan je hem ziet. Een typische roep is een diep, bonzend "oe-oe-oe".
Als je dit hoort, weet je dat hij in de buurt is. Voor de bosuil is geduld cruciaal.
Ga in de late middag in de hut zitten. Zorg dat je kleding donker is. Geen beweging maken. Een statief voor je verrekijker of spotting scope is een must.
De Swarovski ATX 95 is een topmodel om ver te kijken. Met deze scope kun je vanuit de hut de holle bomen in de gaten houden.
Misschien zie je de ogen van de uil oplichten.
Apparatuur en materiaal: wat heb je nodig?
Goede spullen maken je dag compleet. Je hoeft niet meteen het duurste te kopen, maar kwaliteit loont.
Voor de Ennemaborg begin je met een solide verrekijker. De prijsklasse voor een fatsoenlijke vogelkijker begint bij €250 en loopt op tot €1000.
Een Zeiss Terra ED 8x42 (rond de €500) is een uitstekende middenmoter. Scherp beeld, stevig en waterdicht. Wil je de bosuil echt goed zien? Dan is een telescoop nodig.
Een telescoop met een statief is zwaarder, maar geeft rustig beeld. De Kowa TSN-883 met een 20-60x oculair (circa €1500 tot €2000) is een topper.
De prijs is hoog, maar voor de serieuze vogelaar onmisbaar. Je kunt vanuit de hut de boomtoppen tot in detail bekijken. Naast kijkers zijn accessoires belangrijk.
Een draagriem die comfortabel is, bespaart je nek. Neem een notitieboekje mee, bijvoorbeeld van het merk Rite in the Rain (rond de €15). Dit is waterbestendig.
Handig als je in de regen zit te wachten. Schrijf wat je ziet en op welke tijd.
Dit helpt bij het herkennen van patronen voor je volgende bezoek. Denk ook aan kleding. De Ennemaborg is mooi, maar het kan er koud zijn.
Een waterdichte jas van Fjällräven (rond de €250) is een investering die je niet regretteert. Comfortabele schoenen met goede grip zijn essentiel.
Je loopt namelijk door gras en soms modderpaden naar de hut. Een wandelstok kan helpen bij het dragen van je spullen.
Praktische tips voor je bezoek
Voordat je gaat, check altijd de weersvoorspellingen. Vogels zijn actiever bij bewolking en lichte regen.
Een heldere zonnige dag is prachtig, maar vogels zitten dan vaak stil hoog in de bomen.
In de Ennemaborg is het beste tijdstip vroeg in de ochtend of laat in de middag. De zogenaamde 'gouden uren' voor fotografie en waarnemingen. Houd rekening met andere bezoekers.
De Ennemaborg is ook een wandelgebied. Net als bij het vogelen in de duinen van Heemskerk is het belangrijk om stil te zijn in de hut.
Geluid draagt ver in de natuur. Als je met anderen bent, fluister. Zo blijft de sfeer voor iedereen prettig. Mocht je een groep hebben, deel dan de kijktijd.
Wissel af en toe van plek. Neem voldoende eten en drinken mee.
Er is in de directe omgeving van de hutten geen verkoop. Een thermosfles met warme koffie of thee is heerlijk. Een lunchbox met broodjes helpt je de uren vol te houden.
Vogels kijken is een sport van wachten. Zorg dat je het jezelf comfortabel maakt.
Als laatste: respecteer de natuur. Neem je afval mee terug. Raak geen nesten aan.
De appelvink en bosuilen zijn beschermd. Door de Ennemaborg te bezoeken, steun je het behoud van deze gebieden.
Geniet van de prachtige vogels en de rust, net als tijdens het vogelen in de Kennemerduinen.
Het is een ervaring die je niet snel vergeet.