Vogelvoer voor de kleine barmsijs: Specifieke zaadmengsels voor de winter
De kleine barmsijs is een van die vogeltjes die je meteen opvrolijkt in de koude maanden. Met zijn prachtige roodbruine buik en grijs-witte vleugels is hij een echte blikvanger op je voedertafel.
Als je hem in de winter wilt zien, moet je hem het juiste eten geven.
Simpelweg wat broodkruimels strooien werkt niet. Je hebt specifieke zaden nodig die passen bij zijn dieet. In deze gids leg ik je precies uit wat de kleine barmsijs het liefst eet en hoe je hem de hele winter blij maakt.
Wie is die kleine barmsijs eigenlijk?
De kleine barmsijs (Carduelis flammea) is een echte wintergast bij ons. In de zomer broedt hij verderop in Scandinavië en Rusland, maar als het hier koud wordt, komen ze massaal naar Nederland.
Je herkent hem aan zijn fijne, spitse snavel. Die is perfect om zaden uit kleine dopjes te peuteren. Zijn verenpak is wat flets grijs-wit, maar mannetjes hebben in de broedtijd een prachtig rood kleurtje op hun voorhoofd en keel.
In de winter zie je ze vaak in groepen, samen met andere vinkachtigen zoals de keep en de grote barmsijs.
Ze houden van open gebieden met bomen, zoals parken en tuinen. Wat ze echt nodig hebben in de kou, is energie. Vetten en oliën. Daarom zijn ze dol op oliehoudende zaden. Ze zoeken constant naar voedsel om warm te blijven.
Een goede voederplek is voor hen een lifesaver. Ze zijn een beetje schuw, dus als je ze rustig benadert, kun je ze vanuit je raam prachtig bekijken met je verrekijker.
Een goede kijker, zoals een Zeiss Victory SF of een Swarovski EL, laat je elk detail zien. Je ziet dan hoe ze met hun poten een zaadje vasthouden om het open te breken. Dat is genieten!
De favoriete snacks van de barmsijs
De kleine barmsijs is een specialist. Het is geen kauw die alles eet wat los en vast zit.
Nee, hij wil kwaliteit. Zijn dieet bestaat in de winter voornamelijk uit zaden van kruiden en grassen. Denk aan paardenbloemzaden, koolzaad en het zaad van vogelmuur.
In de natuur zoekt hij deze kleinere zaden op. In je tuin moet je hem dus datzelfde soort voer aanbieden.
Grote, vette zaden zoals zonnebloempitten zijn ook wel lekker, maar het echte werk zijn de kleine, oliehoudende zaadjes. Het draait allemaal om olie. Zonnebloempitten, en dan vooral de kleine zwarte pitten (zonder schil), zijn een goudmijn voor ze. Ze zitten boordevol vet en eiwit.
Daarnaast zijn ze gek op kattenzaad. Dat zijn de kleine, ronde, lichtgele zaadjes die in bijna elk standaard voer zitten.
Voor de kleine barmsijs mag het allemaal wat fijner. Grote stukken eten ze niet. Ze zoeken de kleine, onopvallende zaden uit de mix.
Je kunt ze ook lokken met fijn koolzaad. Dit zaadje is een echte favoriet en zorgt ervoor dat ze blijven terugkomen.
Het perfecte zaadmengsel samenstellen
Je kunt kant-en-klare zakken kopen, maar zelf een mengsel maken is vaak goedkoper en effectiever. De kleine barmsijs houdt van variatie, maar wel van een bepaald soort.
Een basis van zonnebloempitten (fijn of half) is een goed begin. Daar voeg je kattenzaad aan toe. Zorg dat je de kleine variant neemt.
Voor de echte barmsijs-liefhebber kun je nog extra’s toevoegen. Denk aan canaryzaad.
Dit zijn kleine zaadjes van diverse grassen die perfect passen bij hun dieet. Een topmengsel voor de kleine barmsijs zou ongeveer zo uitzien: 40% fijne zonnebloempitten, 30% kattenzaad, en 20% canaryzaad. De overige 10% kun je vullen met wat millet. Millet is die kleine, ronde, gele of witte korrel.
Barmsijzen zijn er dol op, maar ze eten het snel op. Het is dus een lokmiddel, maar niet de hoofdmaaltijd.
Als je een zaadmix koopt in de winkel, kijk dan op de zak. Staat er “Goudgorst” of “Grosbeak” op? Dan is dat vaak een mix voor barmsijzen. Merken als Vivara Pro of Meulemans Vogelvoeders hebben speciale mengsels die perfect zijn voor deze soort.
Waarop letten bij de aankoop?
- Formaat van de zaden: Kies voor fijne zaden. Grote, ongeschilderde zonnebloempitten laten ze liggen.
- Vetpercentage: Een hoog vetgehalte is essentieel voor de energie in de winter. Kijk naar minimaal 15% vet.
- Bestanddelen: Vermijd mengsels met veel mais of erwten. Daar kunnen ze weinig mee.
- Prijs-kwaliteit: Goedkope mengsels zitten vaak vol met stof en takjes. Kwaliteit betaalt zich uit in bezoekers.
Voederplaats en methoden
Waar je het voer aanbiedt, is net zo belangrijk als wat je aanbiedt. De kleine barmsijs is geen bodemzoeker zoals de merel.
Hij eet liever op een verhoogde plek. Een voedertafel is ideaal. Zorg dat je deze op een open plek zet, maar wel met beschutting in de buurt.
Een heg of een struik vlakbij geeft ze de kans om snel te schuilen als er gevaar is, zoals een sperwer.
Ze zijn sociale eters, dus als er één is, volgen er snel meer. Je kunt ook een voedersilo gebruiken. Vooral silo’s met kleine gaten zijn geschikt voor de fijne zaden.
Zorg dat de openingen niet te groot zijn, zodat de zaden er niet direct uitvallen. Hang de silo op een rustige plek, niet te dicht bij drukke looproutes.
Een andere goede methode is de zogenaamde “kaalvoedering”. Dit is een plateau waarop je losse zaden strooit.
De juiste plek vinden
De kleine barmsijs zal hier snel op afkomen. Zorg dat het plateau droog blijft. Nat voer gaat schimmelen en dat is slecht voor de vogels. Probeer je voederplek zo te positioneren dat je er zelf ook goed zicht op hebt.
Een plek bij je raam is perfect. Zo kun je genieten van de vogels zonder ze te storen, zeker als je ook zorgt voor de ideale waterdiepte in een vogelbadje.
Als je een verrekijker gebruikt, bijvoorbeeld een compacte 8x32 of 10x42, zie je ze echt in hun doen en laten. Je ziet hoe ze de zaden pakken en soms meenemen naar een veilige plek om ze daar op te eten. Dat gedrag, het “hamsteren”, is typisch voor deze soort.
Ze verzamelen eten voor later. Bekijk ook welk vogelvoer voor de winterkoning geschikt is en houd de voederplek schoon.
Verzamel oude, ongegeten zaden eens in de week. Vooral onder een voedertafel kan zich een laagje oud zaad ophopen. Dit kan schimmelen en ongedierte aantrekken.
Een schone plek trekt niet alleen meer vogels, het voorkomt ook ziektes.
Denk aan de beruchte vogelgriep. Hygiëne is dus cruciaal, zeker in de winter als veel vogels afhankelijk zijn van jouw voederplek en je moet weten hoe je bevriezing van vogelvoer voorkomt.
Prijsindicaties en varianten
Je hoeft niet meteen de duurste dingen te kopen. Er is voor elk budget wel iets te vinden.
Een simpele, goedkope vogelvoedersilo van aluminium of kunststof heb je al voor €10,- tot €15,-. Deze zijn prima voor het begin. Ze zijn makkelijk te vullen en schoon te maken. Let wel op dat de gaten niet te groot zijn.
Een plateau van keramiek of hout kost ongeveer €15,- tot €25,-. Dit is een klassieke manier van voeren en werkt goed voor barmsijzen.
Voor de serieuze vogelaar zijn er prachtige voedertafels te koop. Een stabiele houten tafel met een plexiglazen dakje om het voer droog te houden kost tussen de €40,- en €70,-.
Merken als Trixie of Gardigo hebben goede kwaliteit. Qua voer: een zak van 2,5 kilo fijne zonnebloempitten kost ongeveer €8,- tot €12,-. Een zak kattenzaad van hetzelfde formaat zit rond de €7,-.
Canaryzaad is iets duurder, rond de €10,- per kilo. Als je een kant-en-klare “Goudgorst” mix koopt van een A-merk zoals Vivara, betaal je ongeveer €15,- voor een zak van 3 kilo. Dat is inclusief de juiste zaden en vaak ook al wat meelwormen of vetbollen.
Wat te vermijden
- Te goedkoop voer: Als de prijs te mooi is om waar te zijn, zit er vaak veel stuifmeel en rommel in. Dit is slecht voor de longen van de vogels.
- Bedorven