Vogelen in de duinen van Texel: De Geul en de Mokbaai voor Lepelaars
Stel je voor: je staat in de vroege ochtend, de zilte zeelucht waait langs je gezicht en je hebt je verrekijker paraat.
Op Texel, in de duinen bij De Geul en de Mokbaai, is het lente. Dit is het toneel voor een van de mooiste vogelshows van Nederland: de lepelaar. Deze prachtige vogel met zijn kenmerkende lepelvormige snavel komt hier massaal aan om te broeden.
Voor elke vogelaar is dit een plek om je hart op te halen. Je ziet ze foerageren, nestelen en hun jongen verzorgen.
Het is een ervaring die je niet snel vergeet. Waarom is dit gebied zo speciaal voor lepelaars?
Het antwoord ligt in de combinatie van rust en voedsel. De Geul en de Mokbaai bieden ondiepe, beschutte waterpartijen die vol zitten met kleine visjes en insecten. Dit is het perfecte buffet voor lepelaars. Bovendien zijn de rietkragen en de veilige eilandjes ideaal om hun nesten te bouwen, ver weg van roofdieren op de grond.
Voor ons vogelaars betekent dit dat we de vogels vaak dichtbij en in hun natuurlijke gedrag kunnen observeren, zonder ze te verstoren. Het is een cruciale broedplaats die beschermd moet worden.
De magie van De Geul: een lepelaarkolonie
Als je aan komt lopen bij De Geul, direct achter de bunkers van de Eierlandse Zeewering, zie je het meteen: een groep witte vogels met die opvallende oranje snavels.
Dit is de lepelaarkolonie. Ze broeden hier al sinds de jaren '70 en de kolonie groeit gestaag. In een goed jaar zitten hier wel 400 tot 500 broedparen.
Het geluid dat ze maken is uniek; een soort luid, schor geroep dat je van verre kunt horen. Het is een levendige, bijna bedrijvige plek.
Het mooie van De Geul is dat je de vogels redelijk goed kunt zien, zelfs op afstand.
De vogels zijn gewend aan vogelaars die op de paden blijven. Neem de tijd om even te zitten op een van de bankjes. Met een verrekijker, bijvoorbeeld een Steiner Peregrine 8x32 of een Swarovski EL 8x32, kun je prachtig gedetailleerd zien hoe ze hun nesten onderhouden. Let op de mannetjes die takjes aanbrengen en de vrouwtjes die de eieren broeden.
Soms zie je een lepelaar met zijn snavel in het ondiepe water 'harken' om voedsel te vinden. Dit foerageren is een prachtig schouwspel.
De Mokbaai: een parel voor de vogelaar
Een paar kilometer verderop ligt de Mokbaai, een andere toplocatie voor lepelaars en zoveel meer. Dit gebied bestaat uit een combinatie van slikken, schorren en ondiepe baaien. De Mokbaai is een paradijs voor alle kustvogels.
Naast lepelaars kun je hier veel strandvogels zien zoals bontbekplevieren en scholeksters, net als tijdens het vogelen in de Kennemerduinen.
Het water van de baai wordt beïnvloed door de getijden, wat betekent dat het landschap voortdurend verandert. Dit trekt weer allerlei insecten en visjes aan, wat het een ideaal foerageergebied maakt.
Bij de Mokbaai is het vooral genieten van de ruige kustnatuur. Vanaf de dijk of het wandelpad heb je een fantastisch uitzicht over het water en de slikken. In de verte zie je de lepelaars soms in groepen verzamelen.
Het is ook een geweldige plek voor andere soorten. In de herfst en winter kun je hier duizenden smienten en wulpen zien.
In de lente en zomer is het de thuisbasis van broedende visdiefjes en sterns. Net als bij het vogelen in het Voornes Duin is de Mokbaai een plek waar lepelaars regelmatig foerageren en rusten. Een verrekijker met een wat groter gezichtsveld, zoals een Vortex Diamondback HD 8x42, is hier ideaal om alles in de gaten te houden.
Wat je nodig hebt voor een geslaagde vogeldag
Om optimaal te genieten van vogelen op Texel, is de juiste uitrusting essentieel. Je hoeft niet meteen de duurste spullen te kopen, maar kwaliteit maakt een groot verschil.
Een goede verrekijker is je belangrijkste gereedschap. Voor de lepelaars op Texel is een 8x vergroting een perfecte middenweg. Je hebt een stabiel beeld en toch een redelijk groot gezichtsveld.
Een 8x42 model is de standaard voor de meeste vogelaars. De prijzen variëren enorm.
Een instapmodel als de Nikon Prostaff 3S 8x42 kost ongeveer €200,-. Voor een serieuze hobbyist is een Swarovski NL Pure 8x42 of Zeiss Victory SF 8x42 een droom, die al snel richting de €2.500,- gaat. De middenmoot, zoals de Vortex Viper HD 8x42 (rond €700,-) of de Hawke Endurance ED 8x42 (rond €300,-), biedt vaak de beste prijs-kwaliteitverhouding. Een statief is geen must, maar wel een aanrader als je lang wilt kijken of foto's wilt maken.
Een lichtgewicht travel statief, bijvoorbeeld van Manfrotto of Gitzo, is makkelijk mee te nemen. Verder is een goede vogelgids onmisbaar.
'De Vogels van Nederland en Vlaanderen' is een uitstekend naslagwerk. Ook een notitieboekje kan handig zijn om je waarnemingen vast te leggen. Vergeet tenslotte je kleding niet.
De Texelse kust kan winderig en koud zijn, zelfs op een zonnige dag.
Lagen zijn het toverwoord: een winddichte jas, een warme trui en stevige wandelschoenen. Zo ben je voorbereid op een dag vogelen in de duinen.
Praktische tips voor je bezoek
Als je de lepelaars wilt bewonderen, is het belangrijk om dit op de juiste manier te doen. Lepelaars zijn gevoelig voor verstoring, vooral tijdens het broedseizoen (maart tot en met juli).
Blijf altijd op de aangewezen paden en houd voldoende afstand. Gebruik je verrekijker of een telescoop om de dieren van dichtbij te bekijken, in plaats van dichterbij te sluipen.
- Timing is alles: De vroege ochtend is vaak het beste. De vogels zijn dan actief en het licht is prachtig. Ook late middag kan nog mooi zijn.
- Check het getij: Bij de Mokbaai kan het water op en neer gaan. Bij laag water komen de slikken droog te liggen en zoeken vogels naar voedsel op het droge. Bij hoog water verzamelen ze zich op de randen.
- Respecteer de natuur: Laat geen afval achter en hond aan de lijn. Je bevindt je in een kwetsbaar natuurgebied.
- Neem je tijd: Haast je niet van de ene hotspot naar de andere. Ga even zitten, kijk en luister. De mooiste dingen zie je vaak als je even wacht.
De vogels zijn soms verrassend dichtbij, maar ze moeten zelf de keuze hebben om weg te vliegen. Zie je een lepelaar die in de lucht draait en luid roept? Dan heb je hem waarschijnlijk verstoord.
Geef ze de ruimte. Texel is een eiland van vogels. Met De Geul en de Mokbaai heeft het twee juwelen in handen voor de lepelaarliefhebber. Ga eropuit, pak je verrekijker en laat je betoveren door deze prachtige vogels in hun natuurlijke omgeving. Het wordt onvergetelijk.