van de OM System OM-1: De kracht van Micro Four Thirds

Stel je voor: je bent in de Weerribben-Wieden, de zon breekt door en een roerdomp kruipt net uit het riet.

Je hebt je verrekijker (misschien een Swarovski NL Pure of een Zeiss Victory SF) al om je nek, maar je wilt dat moment vastleggen. Dan pak je je camera. En je merkt: hij is licht, hij is stil, en hij haalt die vogel uit de lucht alsof hij daarvoor gebouwd is. Dat is het gevoel van de OM System OM-1 en het Micro Four Thirds-systeem.

Veel vogelaars twijfelen over de overstap van een grote spiegelreflex of een volformaat systeemcamera naar Micro Four Thirds (MFT). Maar als je eenmaal ziet wat deze combinatie kan, met name de OM-1, dan schuift die twijfel snel opzij.

Het is geen compromis; het is een specifieke keuze voor mobiliteit en bereik.

Laten we eens rustig kijken wat er zo krachtig is aan deze camera voor ons als vogelfotograaf.

Wat is Micro Four Thirds eigenlijk?

Micro Four Thirds is een camerasysteem dat is ontwikkeld door Olympus en Panasonic.

Het draait om een kleiner beeldsensor dan die in een "volformaat" camera (zoals een Canon R5 of Sony A7). De sensor is ongeveer 40% kleiner. Dat klinkt als een nadeel, maar in de praktijk is het een enorme bonus voor vogelfotografen. Omdat de sensor kleiner is, kan de camera en de lenzen veel compacter worden gemaakt.

Een telelens voor een volformaat camera is vaak een enorm, zwaar ding. Een vergelijkbare lens voor MFT is beduidend lichter en kleiner.

Je kunt hem makkelijker meenemen op een lange wandeling door de Oostvaardersplassen of het Dwingelderveld zonder dat je rugpijn krijgt.

Het systeem bestaat al jaren en heeft een enorm aanbod aan lenzen. Denk aan de bekende merken als OM System (voorheen Olympus), Panasonic, Sigma en Tamron. De body van de OM-1 is robuust, weerbestendig (IP53 certificering) en gebouwd voor de Nederlandse regenbuien. Je hoeft niet bang te zijn dat er vocht in komt tijdens een gure herfstdag in de duinen.

De OM-1: Een beest voor in het veld

De OM System OM-1 is het vlaggenschip voor natuurfotografen. Wat deze camera echt bijzonder maakt, is de combinatie van snelheid en slimme technologie die specifiek helpt bij het fotograferen van dieren.

De autofocus is voorzien van AI-algoritmen die dieren (en dus vogels) herkennen.

Je stelt scherp op een vogel en de camera houdt het oog of de kop scherp, ook als die beweegt. Denk aan een stern die op een golf afduikt of een sperwer die door de struiken jaagt. De OM-1 kan 50 beelden per seconde scherpstellen en opnemen. Dat is razendsnel.

Je mist geen actie. En door de elektronische sluiter is de camera volledig stil.

Ideaal om vogels te fotograferen zonder ze te verstoren. Je kunt dichterbij komen dan ooit, zonder dat ze schrikken van een hard klikgeluid. Een ander wondermiddel in de OM-1 is het ND-filter dat ingebouwd is. Je kunt tot wel 8 stops lichtsterkte wegnemen zonder dat je een fysiek filter voor je lens hoeft te schroeven.

Wil je een zwaan sierlijk op een waterplas vastleggen met een lange sluitertijd (bijv.

1 seconde) zodat het water vloeiend wordt, terwijl het zonnetje schijnt? Dat kan in één keer, zonder extra accessoires.

De kracht van extra bereik (en crop)

Hier komt het grootste voordeel voor vogelaars naar boven: de "crop factor".

Omdat de sensor kleiner is, krijg je automatisch meer zoom op dezelfde lens. De cropfactor is 2x. Dat betekent dat een 300mm lens het gezichtsveld geeft alsof het een 600mm lens is op een volformaat camera. Stel je hebt de OM System M.Zuiko 100-400mm f/5.0-6.3 IS II lens.

In brandpuntsafstand is dat maximaal 400mm. Op de OM-1 voelt dat als 800mm!

Dat is een enorm bereik voor een lens die relatief licht is, waardoor je geen zware gimbal kop voor telelenzen nodig hebt om stabiel te blijven.

Je kunt vanaf de kant van een plas een futenpaar scherp in beeld brengen zonder dat je een meter verder hoeft te stappen. Combineer dat met de digitale teleconverter (die je in de camera kunt inschakelen), en je kunt soms zelfs een effectief bereik van 2400mm (bij 2x digitale crop op een 600mm brandpunt) halen. Natuurlijk lever je wat pixels in, maar voor een aardig plaatje op social media is dat prima te doen. Houd bij zulke afstanden wel rekening met de invloed van hitte-flikkering op je beeld. Je neemt dus minder zware apparatuur mee, maar je haalt vogels wel net iets dichterbij.

Prijzen en modellen: Wat past bij jou?

De markt van Micro Four Thirds is divers, maar de OM-1 is nu de standaard voor serieuze hobbyisten. Hieronder een overzicht van wat je kunt verwachten, inclusief de lenzen die er echt toe doen voor vogels.

• OM System OM-1 (Body): De camera zelf. Je koopt hem los, zonder lens. Dit is ideaal als je al MFT-lenzen hebt of wilt beginnen met een specifieke lens. Prijsindicatie: €2200 - €2400.
• OM System OM-1 + M.Zuiko 100-400mm f/5.0-6.3: De perfecte set voor de startende vogelfotograaf. Deze lens is scherp en heeft een geweldig bereik. Prijsindicatie: €2900 - €3100 (set).
• Gebruikte modellen (OM-D E-M1 Mark III): De voorganger is nog steeds een topper. Bijna net zo goed, maar vaak te vinden voor €1400 - €1600. Een fantastische deal voor wie budgetgericht is.
• High-end lens optie: M.Zuiko 300mm f/4.0 IS Pro: Scherper en lichtsterker dan de 100-400mm. Geeft een prachtig bokeh (onscherpte achtergrond). Prijsindicatie: €2500. Als je de 300mm combineert met de 1.4x teleconverter, heb je een 420mm f/5.6 (840mm equivalent) dat extreem scherp is.

Praktische tips voor de Nederlandse vogelfotograaf

Wil je aan de slag met de OM-1? Gebruik de beste instellingen voor Pro Capture om direct betere foto's te maken van snelle vogels in onze Nederlandse natuur.

1. Gebruik de Pro Capture modus: Dit is een gouden feature. Zodra je de ontspanknop half indrukt, begint de camera al foto's te bufferen. Als je de knop helemaal indrukt, worden de foto's van vóór dat moment opgeslagen. Je mist nooit meer het moment dat een vogel opvliegt. Probeer het eens met een groep ganzen op een weiland.
2. Let op de lichtgevoeligheid (ISO): MFT sensoren zijn iets minder lichtgevoelig dan volformaat bij zeer hoge ISO-waarden. De OM-1 is al superieur aan zijn voorgangers, maar probeer je ISO onder de 1600 te houden voor de scherpste resultaten. Gebruik de lichtsterke 300mm lens of zorg voor genoeg daglicht (gouden uurtje).
3. Zoek de randen op: Door het enorme bereik van 800mm (met een 400mm lens) kun je vanaf de rand van een natuurgebied vogels in het midden fotograferen. Je hoeft niet door het hoge gras te kruipen en ze te verstoren. Blijf op de paden en gebruik de zoom.
4. Combineer met je verrekijker: Gebruik je verrekijker (bijv. 8x42 of 10x42) om vogels te spotten. Zodra je ze hebt, schakel je over naar je OM-1. De Zoekmodus (Target Tracking AF) helpt je om de vogel in de zoeker te houden terwijl je hem volgt.

Micro Four Thirds met de OM-1 is voor veel vogelaars een verademing. Het is licht, krachtig en je hoeft geen rugzak vol bakstenen mee te slepen. Je wisselt eenvoudig tussen je verrekijker en je camera. En eerlijk is eerlijk: als je die eerste foto van een ijsvogel in volle vlucht scherp op je scherm ziet, ben je verkocht.