van de Fujifilm X-H2S voor vogel- en natuurfotografie

Een Zwartkopmees die net uit het ei komt, een Gierzwaluw die laag over het water scheert, of een Buizerd die vanaf een paal de sloot afspeurt. Vogels fotograferen is genieten, maar het is ook een uitdaging.

Je hebt te maken met snelle bewegingen, wisselend licht en vogels die op een meter of tien alweer opvliegen.

Je uitrusting moet dan een verlengstuk van je ogen en handen zijn, geen blok aan je been. De Fujifilm X-H2S is een camera die speciaal voor die uitdagingen is gebouwd. Laten we eens kijken waarom dit toestel voor zoveel vogelaars en natuurfotografen in Nederland een gamechanger is.

Waarom de X-H2S anders is

De Fujifilm X-H2S is een systeemcamera die draait om snelheid en veelzijdigheid. In de basis is het een camera met een APS-C sensor, kleiner dan die van de meeste grote spiegelreflexcamera's, maar zeker niet minder capabel.

Het echte geheim zit 'm in de beeldprocessor, de X-Processor 5. Die is zo krachtig dat hij razendsnel beelden kan verwerken. Dat is essentieel voor vogelfotografie, want vogels bewegen nu eenmaal onvoorspelbaar.

Stel je voor: je zit in de uiterwaarden bij de Nederrijn. Een Blauwborst flitst voorbij.

Met een trage camera mis je die ene perfecte pose, de vleugelstand, de blik. De X-H2S kan tot 15 beelden per seconden schieten met de mechanische sluiter. En als je de elektronische sluiter gebruikt, springt dat aantal naar een waanzinnige 40 fps. Je grijpt dus altijd dat ene moment.

Bovendien is de autofocus zo slim dat hij dieren herkent. Je hoeft niet steeds handmatig bij te sturen; de camera volgt de vogel, het oog en de kop, en houdt die scherp, ook als die door het struikgewas vliegt.

Een ander groot voordeel van Fujifilm is de kleurenweergave. Fuji staat bekend om zijn film simulations. Die geven je foto's direct die prachtige, realistische tinten zonder dat je uren achter de computer hoeft te zitten.

Voor vogels betekent dit: het groen van het riet ziet er levendig uit, het blauw van de ijsvogel knalt van het scherm en de bruine tinten van een Havik zien er warm en diep uit.

Dat voelt meteen goed.

De kern van de kracht: sensor en autofocus

De sensor van de X-H2S is een zogenaamde 'stacked sensor'. Dat klinkt technisch, maar het betekent vooral dat hij extreem snel is.

Traditionele sensors kunnen last hebben van 'rolling shutter' als je snelle bewegingen vastlegt, zoals een meeuw die opduikt of een specht die langs een boomstam scheert. Bij de X-H2S zie je dat bijna niet. Vleugels zien er strak uit, niet als een smeltend elastiekje. Dat is het verschil tussen een plaatje en een professionele wildlife-foto.

De autofocus verdient een speciale vermelding. De camera gebruikt AI om dieren te herkennen.

Als je in de fjorden van Friesland een groep Wilde Eenden ziet landen, activeer je de dierensubject-detectie.

De camera zoekt naar vormen die lijken op een vogel, en als hij die vindt, legt hij een focusveld over de kop. Je kunt kiezen of je het oog, de kop of het hele lichaam wilt volgen. In de praktijk betekent dit dat je met een telelens op 600mm kunt schieten en dat de camera het hoofd van een Fazant scherp houdt, terwijl die door het struikgewas loopt.

Je hoeft niet meer panisch heen en weer te draaien; de camera helpt je. En dan het geheugen.

De X-H2S heeft een buffer die maar doorgaat. Je kunt een burst van 1000 RAW-bestanden schieten zonder dat de camera stopt. Dat klinkt overdreven, maar als er een Wespendief overvliegt, wil je niet dat de camera net op dat moment vastloopt.

Het geeft een rust in je hoofd. Je schiet, je bent klaar, en je kunt verder kijken zonder je zorgen te maken over techniek.

Wat je in de hand voelt: body en bediening

De X-H2S ligt goed in de hand. Hij is gemaakt van magnesium en is stof- en vochtbestendig. Als je in de herfst in de Biesbosch staat en er spat modder op de camera, of als er een motregen boven de Veluwe hangt, hoef je niet direct in de stress te schieten.

De camera kan tegen een stootje. De grip is diep, zodat je hem stevig vasthoudt met een zware telelens erop.

Dat is fijn, want vogelfotografie betekent vaak urenlang wachten met een camera die aardig wat weegt. Zo kun je ook op je gemak vogels fotograferen in je eigen achtertuin.

De zoeker is een juweeltje. Het is een elektronische zoeker, maar wel eentje met een hoge verversingssnelheid en een hoge resolutie. Je ziet echt wat je schiet.

Zelfs bij schemering geeft hij nog een helder beeld, zodat je de vogel nog kunt volgen.

De LCD-scherm aan de achterkant is kantelbaar. Dat is ideaal als je laag bij de grond moet liggen om een Kokmeeuw te fotograferen of juist hoog boven uit moet kijken naar een Zeearend. Je kunt de camera overal neerzetten en toch zien wat je doet. Er zitten twee geheugenkaartsleuven in.

Een voor RAW-bestanden en een voor JPEG's, of allebei voor backup. Juist vanwege de voordelen van RAW voor vogelveren is dit ideaal.

Vogelfotografie is risicovol; je wilt nooit thuiskomen en erachter komen dat je foto's kwijt zijn.

De batterijduur is ook uitstekend. Je kunt makkelijk een volle dag op pad, van zonsopkomst tot zonsondergang, zonder dat je een tweede batterij nodig hebt. Dat scheelt weer een lader en stopcontact zoeken in de auto.

Modellen, prijzen en accessoires

De X-H2S is het vlaggenschip, en dat zie je terug in de prijs.

De losse body ligt in de winkel voor rond de €2500,-. Dat is een serieuze investering. Er is ook een broertje, de Fujifilm X-H2 (zonder S).

Die heeft een hogere resolutie (40 megapixel) maar is minder snel. Voor statische onderwerpen is die misschien interessanter, maar voor vogels is de X-H2S met zijn snelheid de betere keuze.

Vergeet de lens niet. Een body alleen schiet niet op.

Voor vogels wil je een telelens. Fuji heeft prachtige opties. De XF 100-400mm is een populaire keus, te koop voor rond de €1800,-. Die geeft je een bereik van 400mm, wat in de praktijk genoeg is voor de meeste vogels in Nederland, zeker in combinatie met handige statiefaccessoires voor stabiliteit.

Wil je verder, kijk dan naar de XF 150-600mm. Die kost ongeveer €2000,- en geeft je echt de afstand die je nodig hebt voor een IJsvogel of een Kleine Plevier zonder hem te verstoren.

Voor de échte fanatiekeling is er de XF 200mm F2 met een 1.4x converter. Dat is een duur setje (ruim €3500,-), maar het geeft een ongelooflijke scherpte en lichtsterkte. Ideaal voor vogels in het donker of in dichte begroeiing.

De keuze hangt af van je budget en je doel. Met een 100-400mm op een X-H2S kom je al een heel eind.

Je bent dan voor totaal zo'n €4300,- klaar. Dat is flink, maar vergeleken met volformaat systemen van Canon of Nikon ben je nog steeds goedkoper uit en lichter.

Praktische tips voor in het veld

Om het meeste uit de X-H2S te halen, moet je de instellingen even goed zetten.

Zet de camera op 'Continuous High' (15 fps) of 'Electronic Shutter' (40 fps). Let wel op: bij die 40 fps is de sluiter stil. Dat is fijn voor schuwe vogels, net als bij de snelle autofocus van de Nikon Z6 III, maar soms geeft het een beetje 'rolling shutter' bij snelle vleugels.

Probeer dus even uit wat voor jou werkt. Zet de autofocus op 'Tracking' en kies voor 'Animal/Bird Detection'.

De camera doet de rest. Gebruik de 'Aperture Priority' modus.

Stel je diafragma in op f/5.6 of f/8 voor een beetje scherptediepte, zodat de vogel scherp is maar de achtergrond onscherp. Laat de camera de sluitersnelheid regelen. Zorg dat je 'Minimum Shutter Speed' instelt op bijvoorbeeld 1/2000 seconde. Zo voorkom je dat de camera te langzaam gaat schieten bij weinig licht en je bewegingsonscherpte krijgt. De ISO mag best omhoog; de sensor van de X-H2S is schoon tot ISO 3200, en met wat ruisreductie in nabewerking zie je er niks van.

Een laatste tip: leer je camera kennen voordat je op pad gaat. Oefen in de tuin met de pimpelmezen of de koolmezen. Kijk hoe de autofocus reageert als ze bewegen. De X-H2S is een beest van een camera, maar je moet elkaar leren vertrouwen. Zodra je dat doet, verdwijnt