Goudvink: Herkenning van het mannetje en vrouwtje
Sta je weleens in het bos of in de duinen en hoor je dat prachtige, fluitende lied? Vaak is dat de goudvink, een van onze mooiste zangvogels.
Maar hoe herken je nu het schitterende mannetje van het wat bescheidener vrouwtje? Dat is soms best lastig, zeker als je net begint met vogels kijken. In deze gids helpen we je op weg zodat je ze voortaan meteen herkent.
Waarom is die herkenning zo leuk?
De goudvink is een echte blikvanger, zowel met zijn zang als zijn uiterlijk. Het mannetje is onmiskenbaar rood, terwijl het vrouwtje juist een prachtige groenige tint heeft.
Toch is het lang niet altijd makkelijk. Een jong mannetje heeft bijvoorbeeld al wat rood, maar nog lang niet de felle kleuren van een volwassen vogel. En soms zit er zo’n vogel hoog in de boom, dat je amper iets ziet.
Goed kunnen kijken is dus essentieel. Je hebt niet veel nodig, maar een beetje hulp van je verrekijker is welkom.
Een Swarovski CL 8x32 of een Zeiss Victory Pocket 8x25 is heerlijk licht en scherp. Zit je budget wat lager? Kijk dan eens naar de Vortex Diamondback HD 8x42.
Die heb je al voor rond de €250. Met een vergroting van 8x of 10x haal je de vogel dichterbij en zie je de details die tellen.
Het mannetje: Een levende vuurbal
Zie je een felle, karmozijnrode vogel? Dan kijk je waarschijnlijk naar een mannetje in zijn zomerkleed.
De kop, de borst en de buik zijn felrood. De vleugels en de staart zijn donker, bijna zwart. Net als bij de herkenning van de gekraagde roodstaart, is de snavel een belangrijk kenmerk: die is dik en kegelvormig, perfect om zaden mee te kraken.
Hij is groter dan een mus en kleiner dan een merel, zo ongeveer 15 centimeter.
Maar wees gewaarschuwd: in de herfst en winter is het feest voorbij. Dan verliest het mannetje zijn felle verenkleed en wordt het bruinig, net als het vrouwtje. Alleen de vleugels blijven wat donkerder. In die tijd is het echt een kwestie van op het gedrag letten.
Het mannetje zingt dan nog steeds, vanuit een hoge boomtop. Net als bij de zang van de veldleeuwerik is een goede verrekijker dan je beste vriend. Een model met een groot gezichtsveld, zoals de Vortex Razor UHD 8x42 (rond de €600), helpt je om de vogel tussen de takken te vinden.
“Een mannetje in de winter? Kijk naar de donkere vleugels en luister naar de zang. Dat is vaak de enige manier om het zeker te weten.”
Het vrouwtje: Subtiel en sierlijk
Het vrouwtje is een plaatje op zich, maar dan in rustige tinten. Ze is overwegend olijfgroen, met wat lichtere buik.
Ze heeft een duidelijke lichte wenkbrauwstreep boven het oog, waardoor ze een zachte uitstraling krijgt.
Ze is wat valeer dan het mannetje, maar zeker niet minder mooi. Net als bij de herkenning van het vrouwtje bij andere soorten, is haar snavel hetzelfde: dik en sterk. Jonge vogels lijken sprekend op haar.
Ze zijn ook groenbruin. Toch kun je ze soms herkennen aan een licht vleugelbandje.
Zit er een groepje goudvinken in de struiken? Dan is het vaak een kwestie van afwachten. Wanneer een mannetje begint te zingen, laat hij zich vaak zien en weet je het zeker. Een verrekijker met een goede lichtopbrengst, zoals de Nikon Monarch HG 8x30 (rond de €500), helpt je om de vogel in de schemering of in dicht struikgewas goed te zien.
Praktische tips voor in het veld
Zoek in de eerste plaats naar de juiste omgeving. Goudvinken houden van randen van bossen, struwelen en tuinen met oude bomen en fruitbomen.
- Gedrag: Man zingt vanaf een hoge uitkijkpost. Vrouw is vaak stiller en zit lager in de struiken.
- Locatie: Probeer de vogel van opzij te benaderen. Zo verstoor je ze niet en houd je vrij zicht.
- Geluid: Leer het liedje herkennen. Het mannetje heeft een prachtig, fluitend deuntje dat bestaat uit een reeks heldere noten.
- Uitrusting: Een stabiele verrekijker is goud waard. Een statief is niet nodig, maar een comfortabele schouderriem wel.
Vooral in de winter zoeken ze samen op, vaak in groepen met andere vinkachtigen. Let op hun typische vlucht: golvend, met een paar slagen en dan glijden.
Als je eenmaal weet waar je moet zoeken, en je kijkt met een beetje geduld, dan lukt het je vast om deze prachtige vogels te vinden. De goudvink verdient het om gezien te worden. Veel kijkplezier!